donderdag 13 mei 2010

#20 Grote en kleine geschiedenis

Footnote is leuk speelgoed. Hoewel het een door en door Amerikaans product is, zijn er ook over Europese en zelfs Nederlandse geschiedenis aardige dingen te vinden. Zoek maar 'ns op "Rotterdam" en "bombardment". Dat levert onder meer een transcript op van het verhoor van Hermann Göring voor het Neurenberg Tribunaal. Het nazi-kopstuk verklaart daarin dat de Duitse luchtaanval van 14 mei 1940 eigenlijk vrij bescheiden was geweest. De verwoestingen en het grote aantal slachtoffers was volgens hem vooral te wijten aan het laffe optreden van de brandweer. Tsja, je moet wat als de doodstraf je boven het hoofd hangt.

Het mooie is dat je dit soort documenten op Footnote niet alleen kan bekijken, maar dat je er ook van alles mee kan doen. Je kunt ze annoteren - wat eigenlijk wil zeggen dat je er metadata aan hangt - je kunt ze toevoegen aan je eigen pagina en er dan een verhaal bij schrijven en die pagina vervolgens koppelen aan andere pagina's. Allemaal functionaliteit die ook heel mooi zou passen in de denkbeeldige sociale netwerksite voor de geschiedenis van de Friese Zuidoosthoek, waar ik het eerder over had.

De documenten over Europa behoren tot de grote collectie gedigitaliseerde bestanden uit Amerikaanse archieven. Dat zijn allemaal stukken die betrekking hebben op Geschiedenis met een hoofdletter G: de keerpunten, de breukvlakken, de spreekwoordelijke ten days that shook the world. Maar ze brengen die gebeurtenissen soms zo dichtbij dat je ze bijna denkt te kunnen aanraken. De historische sensatie - in de betekenis die Johan Huizinga eraan gaf - is daardoor nooit ver weg. Daarom is het raar dat er relatief weinig met die documenten gedaan lijkt te worden. En wat ermee gedaan wordt, is afkomstig van steeds weer dezelfde personen.

Wat je daarentegen wel heel veel op Footnote aantreft is geschiedenis met een kleine "g", de petite histoire, de omgekeerde schoenendozen met familiekiekjes, pasfoto's, knipsels uit de plaatselijke krant, genealogische informatie, herinneringen. Begrijp me goed, er is helemaal niks mis met petite histoire. Maar het betekent wel dat een flink deel van de bronnen op Footnote zijn beoogde publiek niet bereikt. En dat is best iets om over na te denken.

In mijn ogen onderstreept dat nogmaals de stelling dat confectie niet werkt in deze branche, maar dat je maatwerk moet leveren: alleen díe bronnen waar je doelgroep behoefte aan heeft, en met dát gereedschap waar zíí mee uit de voeten kunnen.

4 opmerkingen:

23 Dingen zei

Denk je dat een Nederlandse equivalent van Footnote kans van slagen zou hebben en zou zoets mooi ingepast kunnen worden op wiewaswie?
Je ziet dat je bijv. bij genealogieonline.nl ook documenten en foto's kunt uploaden. De NL footnote zou dan natuurlijk ook meer historische documenten moeten kunnen herbergen.

Digispork zei

Beschikbaar stellen van bronnen geeft inderdaad historische sensatie. Wat dat betreft doet het GAR nog weinig. Toen we een keer het testament (een van de testamenten) van Piet Hein publiceerden was de belangstelling meteen groot. De term 'voetnoot' zou ik voor dit soort bronnen oberigens niet gebruiken, wel voor de omgekeerde schoenendozen.

ArtsgnoJ zei

@23 dingen: Als ik trouw blijf aan mijn eigen redenering, dan zou de Nederlandse equivalent van Footnote inderdaad aansluiting moeten zoeken bij initiatieven als Wiewaswie en genealogieonline. Dan heb ik het wel over de Footnote die zich richt op de geschiedenis met een kleine "g". Of die andere poot van Footnote - die zich richt op de geschiedenis met een grote "G" - ook navolgenswaard is, weet ik niet. Dat lijkt me vooral interessant voor instellingen die bovenal het wetenschappelijk onderzoek dienen, zoals het IISG of het NIOD.
@digispork: het beschikbaar stellen van bronnen is één ding. Het bijzondere van Footnote is dat het de bezoeker ook in staat stelt met die bronnen aan de slag te gaan. Daar hebben wij zelfs nog niet over nagedacht.

23 Dingen zei

:-) Ik kan dit bericht wel onder de aandacht brengen van het IISG en het NIOD, als zij bij dit onderwerp zijn aangekomen. Zij doen namelijk op dit moment de Dingen.